msgbartop
YGS, LYS, KPSS, SBS Tarih Hazırlık
msgbarbottom

11 Ara 09 Hazreti Osman- 3. Halife

OSMAN, HZ.
( ? -656) Üçüncü İslâm halifesi. Mekke’de doğdu. Kureyş kabilesinin Beni Ümeyye (Ümeyyeoğulları, Emevîler) koluna mensuptur. Ticaretle uğraşan ve varlıklı olarak tanınan Osman, İslâmiyeti kabul ettikten sonra Hz. Mu-hammed’in kızı Rukayye’yle evlendi. O sırada Mekke eşrafınca Müslümanlara yapılan ağır baskılardan kurtulmak için Habeşistan’a göç edenler arasında eşiyle birlikte göç etti; bir süre sonra tekrar Mekke’ye döndü ve Hicret yılında (622) diğer Müslümanlar arasında Medine’ye gitti. Ertesi yıl yapılan Bedir Savaşına, eşinin hastalığı dolayısıyle katılamadı, ondan sonraki savaşların çoğuna katıldı.
III. halife Ömer’in (591 ?-644), ölümünden önce halifelik için gösterdiği ve aralarından birinin seçilmesini Müslümanlara tavsiye ettiği altı adaydan biri olan Osman, Ömer’in ölümü üzerine halife seçildi. Halifeliğinin ilk yıllan başarılı geçti; bu dönemde Kuzey Afrika ve Kıbns gibi önemli yerler fethedildiyse de daha sonra iç huzursuzluklar başladı; yer yer ayaklanmalar oldu ve bunlar Osman’ın öldürülmesiyle sonuçlandı. Bunun nedeni, Osman’ın kendi ailesine mensup olan kimseleri kayırması, bazı yetenekli valileri görevlerinden alıp yerlerine yakınlarını ataması ve bunların da görevli bulundukları yerde halka baskı ve haksızlık yapmalarıydı. Bu konuda yapılan şikâyetlere ve uyarmalara da uymayan Osman, müsteşarlığına atadığı akrabası Mervan’a geniş yetkiler verdi; o da devleti dilediği gibi yönetmeye başladı, birçok haksız davranışlarda ve yolsuz işlerde bulundu. Sonunda Mısır ve Irak’ta ayaklananlar Medine üzerine yürüdüler ve Osman’ın evini kuşatarak halifelikten çekilmesini istediler; Osman bunu reddedince de zorla eve girip kendisini öldürdüler (656). Mezarı Medine’dedir.
Mütevazı, yumuşak huylu ve sessiz bir insan olan Osman, servetinin çoğunu Hz. Muhammed zamanındaki savaşlarda orduya vermiş; birçok hayır işlerinde harcamıştır. Ayrıca I. Halife Ebu Bekir (571-634) tarafından toplanan Kur’an’ı altı nüsha olarak yazdırmış; dağınık sayfaları ve bölümleri yaktırarak Kur’an’ın aslının korunmasını sağlamıştır.

Etiketler: , ,